أَفَلَا یَنظُرُونَ إِلَى الْإِبِلِ* کَیْفَ خُلِقَت

آیا مردم در آفرينش شتر نمی نگرند که چگونه آفريده شده است؟" (غاشیه 17)

1. پوست سفت داخل دهان باعث می شود خار و خاشاک بخورد كه از نظر اقتصادی هم بصرفه است.

2. مژه های پرپشت و کیپ 

3. گوش های کوچک، پوشیـده از موهای پرپشـت و بهم چسبیده

4. سطح پهن پوسته ی مخاطی سوراخ بینی                  5. کوهان برای ذخیره ی انرژی

6. كمر باریک بخاطر كمتر در آفتاب سوختن                     7. كليه های بزرگ برای دخيره ی آب

8. پوست پشمی باریک و نرم                                      9. سلول های جاذب آب روده

10. وقتی ادرار می کند، دُم خود را می جنباند تا ادرار به پاها پاشیده و خنک شود.

11. شکم خیلی بزرگ برای ذخیره ی آب (تا 200 لیتر)       12. رگ های زیر پوست برای دفع بهتر گرما

13. تکیه گاه های (زانوها، آرنج ها، و سینه) از قِشر کلفتِ پوستِ مرده تشکیل شده؛ برای جلوگیری از زخم شدن در حالت نشستن

14. کف پای پهن با قشر شاخه ای برای فرو نرفتن در شن و ماسه، کمتر سوختن و تیزی نرفتن در آن

15. تغییر زیاد درجه حرارت بدن (بین 34 تا 42)؛ برای کمتر عرق کردن.

16. گردن او پله سوار شدن و اهرم بار برداشتن است.

17. می‌توان از مدفوع خشک شده شتر برای روشن کردن آتش استفاده کرد.

18. همچنین شتر، تنها حیوانی است که هم از گوشت آن استفاده می شود هم از شیر آن؛ هم برای سواری بکار می رود و هم برای باربری.

20. تنها حیوانی است که وقتی خوابیده است، بار سنگینی را بر او حمل می کنند و او با یک حرکت برمی خیزد.

21. شتر می تواند روزهای متوالی (حدود یک هفته الی ده روز) تشنه و گرسنه (حدود یک ماه) بماند.

22. شتر با تمام قدرتی که دارد، از رام ترین حیوانات است، بگونه ای که کودک خردسال نیز می تواند مهار یک شتر را در دست گرفته و آن را هدایت کند.

23. ذبح آن با دیگر جانوران حلال گوشت متفاوت است و آن را نَحر (بریدن گلو) می‌کنند و اگر سر آن را مانند گوسفند پیش از نحر ببرند گوشت آن حلال نیست.

* به شتر نر (جمل)، و به شتر ماده (ناقة) می گویند؛ نکته ی جالب اینجاست که در آیه ی فوق، از واژه ی "ابل" استفاده شده که هر دو جنس را در بر می گیرد.

برگرفته از "کتاب 1001 نکته از قرآن" و "سایت quranology.com" و...


1. داخـل دهـان آن از پوست سفـت و سخـت پـوشـیـده شـده کـه باعـث می شود بتواند گیاهان دشت و صحرا که خشک و خاردار هستند را بخورد و زخمی نشود که از نظر اقتصادی هم بصرفه است.

2.  مژه های آن خیلی پرپشت و کیپ همدیگر هستند که باعث می شود شن و ماسه و سنگریـزه های اطراف به درون چشم وی نفوذ نکنند.

3. گوش های آن کوچک و پوشیده از موهای پرپشت و بهم چسبیده است، که باعث می شود شن و ماسه داخل گوش آن نروند.

4.  پوسته ی مخاطی سوراخ بینی آن، سطح خیلی پهنی دارد که راه نفوذی برای شن و ماسه به داخل بینی باقی نمی گذارند، ولی نم و رطوبت لازمه ی هـوای تنفس را از هوا می مکند و جذب می کنند.

5.  کوهان آن محلّ ذخیره ی انرژی است. ضمن اینکه چربی آن قشری برای مقابله با گرما نیز هست.

6. سطح کمر آن باریک است؛ که باعث می شود تابش گرم و سوزان نیم روزی خورشید، فقط به قسمت کمی از بدن وی بطور مـؤثر بـتابـد. و در شرایط تابش قبل از نیمروز یا بعد از آن که خورشید مایل می تابد، اگـر مـجبور باشد در آفتاب باشد، رو به خورشید و یا پشت به خورشید زمینگیر می شود. که این نیز بنوبه ی خود باعث می شود تابش مؤثر خـورشید فقط به سطح کم بالایی وی بتابد. پوسـت پشمی وی نیز بخش عـمده ی تابش گرمای سوزان را خنثی می کند. به این ترتیب شتر می تواند گرمایی که خیلی از حیوانات دیگر را می کُشد تحمل کند.

7. کلیه های وی قسمت زیادی از آب های مصرف شده را دوباره پس می گیرند (به این خاطر ادرار آن غلیظ است).

8. پوست پـشـمی آن باریک و نرم است. هم گرما را خنثی می کند و هم بدن را خنک می کند.

9. روده ی آن سلول های جذب آب دارد. این سـلـول هـا قـسـمـت زیـادی از آب مـصـرف شـده مـوجود در غذای روده را جذب می کنند و برای بدن نگه می دارند و به این خاطر سرگین (فضله ی حیواناتی مانند شتر، گاو و...) آن خیلی خشک است).

10.  وقـتی ادرار می کند، دم خود را می جنباند تا ادرار به پـاهـا پاشیده شود. به این شکل با خیس و مرطوب کردن خود به خنک شدن خود کمک می کند.

لازم به ذکر است طبق فتوای آیت الله مکارم شیرازی، بول شتر نجس نمی باشد ولی در غیر موارد ضرورت خوردن آن حرام است.

11.  شکم وی خیلی بزرگ است. می تواند تا 200 لیتر آب بنوشد. علاوه بر آن، مجراها و منابع ذخیره آب نیز دارد. که هنگام آب خوردن آن ها را نیز پر می کند.

12. مجرای خون وی در اعماق بدن قـرار نگرفـته بـلکه زیر پوست گردن و پاها و پهـلـوهـا قرار گرفته است. این باعث می شود که گرمای بدن را بیش تر به سطح بدن منتقل کند. و سـرخ رگ هـا حتی در شـرایـطـی که تقـریـباً بی آب باشند و در وضعیت تقریبی معادل یک دویست هزارم حجم واقعی خود، باز هم می توانند اکسیژن را به نقـاط مختـلف بدن منتقل کنند.

13.  تکیه گاه های وی در حالت نشستن (یعنی زانوها، آرنج ها، و سینه) از قشر کلـتِ پوستِ مُرده تشکیل شده است. این قـشر، گرما را خنثی می کند و باعث می شود بدن آن زخم نشود.

14.  کف پهن پای آن با یک قشر شاخه ای مجهّز شده که باعث می شـود پای آن در شن و مـاسـه فـرو نرود. و پا را در مقابل ماسه هـای تیز و گرم نیز محافظت می کند.

15. درجه حرارت بدن وی می تواند خیلی تغییر کند ضمن اینکه از پستانداران است. حرارت بدن وی بین 34 تا 42 درجه در تغییر است. وقتی دما بالا برود دمای بدن وی نیز بالا می رود، این امر باعـث می شـود کـه تـا دمـای مـشـخصی نیازی به عرق کردن برای خنک کردن خود نداشته باشد. و در مصرف آب خود صرفه جوئی کند.

شتر در واقع برای دشت و صحرا آفریده شده است. یعنی برای گرما، کمبود آب، شن و ماسه. در حالیکه در گذشته مردم فکر می کردند که تحمل شتر زیاد است نه اینکه چیز خاصی در آن می دیدند.

قرآن با زيركی، به شتر اشاره كرده است؛ حيوانی كه در ميان مخاطبين اوليه ی قرآن (اعراب) براحتی قابل مشاهده و درک بود و به آن سفینة الصحرا (کشتی صحرا) می گفتند.

همچنین بخاطر اهمیت فوق العاده ای که برای شتر قائل بودند آن را با واحد "نفر" شمارش می کردند و معمولاً از شتر بعنوان "دیه" استفاده می نمودند.